انجمن مجازی

از طریق وب با کار های دوست ادیب و شاعر عزیزمون جناب آقای میرزایی آشنا هستم. کار اولشون رو به کرات خوندم. اما کار دومی رو تا حالا ندیده بودم . در اینکه میرزایی عزیز هم به ادبیات کاملاً آشناست و هم شاعری هستن که روحیه ی هنری و ذو ق و استعداد در خور توجه ای دارن شکی نیست. آشنایی بازبان شیرین آذری و فرهنگ و ادبیات اون از دیگر خصایصیه که در بال و پر دادن به این ذوق قطعاً موثر و تاثیر گذاره. این مقدمه ی نسبتاً طولانی بیانگر اینه که کار های میرزایی عزیز مثل جناب علی پور ارزش دقت مضاعف داره و در خور این هست که با تعمق کافی در موردش قضاوت بشه.
این دوکار میرزایی عزیز رو نمیشه با هم سنجید. چون ماهیتاً با هم متفاوتن و اختلاف زمانی به شکل یک گسست رو در بینشون به راحتی میشه دید.حتی اگه از نظر عدد زمانی این مقدار کم باشه ولی حاصل دو نوع نگرشه متفاوت به شعره .
کار دوم که می بایستی از جمله کار های اولیه ی شاعری ایشون باشه، تو این کار وفاداری به قالب، وزن و ...و کلیه ی اصول شعر کلاسیک دیده میشه و عمدتاً تصویر پردازی است.و رومانتیک گونه ای که القا حس و حظ هنری عمدتا از راه ایماژه به شکلی که شخص مسلولی رو که دست از زندگی کشیده ودر انتظار مردنه با تغییر بیان و شروع حادثه ی آمدنی ، امیدوار بشه. یک سیر خطی بیانی و زبانی دیده میشه و نقطه ی ابتدا و انتهایی که مبین این نگرش خطی به زمانه. مغلق گویی و ...دیده نمیشه. تاثیر کمی از سهراب (پنجره ای رو به هیچ سمت) وشاملو(یک کدام کوچه ).. رو میشه دید (که البته چندان چشمگیر هم نیست و اهمیت آنچنانی هم نداره، یعنی نه نقطه ی ضعف و نه قوت چشمگیری محسوب نمی شه )این شعر با این فضا سازی که می خواد متمایز بشه، چندان با سایر کارهایی که ارائه شده وجه ی هنری چشمگیر تر و خیره کننده تری نداره. ولی میشه استعداد شاعری رو تو این شعر دید که در کار های بعدی بیشتر نمود پیدا می کنه.

اما تو کار اول: که برای رسیدن به این مرحله این عزیز کارهای دیگه ای رو هم ارائه داده و تجربه های مختلفی هم داشته که در کل شاکله ی شعری ایشون رو با گرایش به متفاوت سرایی تشکیل میده.عمدتاً به شیوه ی دوستانی که به پست مدرن گرایش دارن خود نمایی می کنه و نه صددرصد از این نوع چرا که میرزایی عزیز هم میخواد خودش باشه و هم متفاوت که تقریبا همه میخوایم باشیم و حالا چقدر توفیق نصیب بشه اصل داستان همین جاست
تو کار اول شعر در قالب مثنوی ....غزل ....ارائه شده که صددرصد مثنویغزل هم نیست .بیت اول تا ششم مثنوی و سه مصرع که یه مصرع اضافی داره مثل این میمونه که وزن و قالب نیمایی باشه و به فراخور مطلب یه رکن و دو رکن اضافه نشده باشه بلکه یه مصرع اضافه شده باشه. و سپس چرخش قافیه به شکل قطعه (ظاهرا)انجام شده در حالیکه قافیه ی بیت اول با این ظاهراً قطعه هم قافیه است ،یعنی از اول که تکرار کنیم شروع غزلیه که با تکنیک نیمایی مصاریع مثنوی وار رو داشته تا رسیده به ادامه ی غزل و در آخر هم بیتی که قافیه رو تاب نیاورده که هرچند زشت هم نیست ولی تقریبا از این جور کارها تو قالب غزل تو سالهای قبل انجام شده که به فراخور مطلب قافیه ی انتهایی رها میشد
ظاهرکار اینه که شاعر قالب گریز و هنجار شکنی از قالب رو انجام داده ولی با توجه به مطالب فوق طرح مثنوی ...غزل ...به این شکل اصلاح میشه که غزلی ارائه شده با تکنیک نیمایی در شکل دهی افاعیل آزادتر.گذشته از این مورد که به نوعی یکی از کارهای پست مدرنی شاید به حساب بیاد،بعضی شگرد های پست مدرن در نحوه ی بیان هم دیده میشه مثل : گریز ازبیان منولوگی، گسست روایتها، برش های مختلف زمانی و ...که در ایجاد ظاهر متفاوت موفق میشه ولی برای مخاطب به نظر میرسه دردسر آفرینه، چرا که این اتصال و انفصال ها شکل گیری هنرمندانه ای رو منتقل نمیکنه چرا که بیان تغزلی این اثر چنان سایه ی حاکمانه ای رو در کل اثر اعمال میکنه که علیرغم اینکه شاعر کوشیده با گریز به بیان از قول مادر ،پدر،شاعر ،شمس ،. ..منولوگ نباشه نتونسته از حاکمیت لیریک اون خلاصی پیدا کنه. در پایانبندی اشاره به قرص و ...میخواد که کل فضا عوض بشه و متظاهر بشه که این حرف و حدیث های هذیان مانند بیماره تا از شکل رسمی گریخته ودر عین سالم نبودن و پرت و پلا بودن عمیق ترین و سالم ترین و منطقی ترین حرف زده بشه. در حقیقت هذیان هایی که بیان واقع باشه. اما نمود بیان حاکم منولوگی،چنان سیطره افکن شده که این تاثیر رو کم رنگ و کم اثر میکنه، چرا که پارادوکسی رو به لحاظ محتوایی و بیانی یدک میکشه که بر خلاف این دینامیک مورد نظره. هالوسینیشن اسکیزو فرنیک، محتوای فکری متناسب با خودشو میخواد نه یه بیان ریشنال ...
اما برای جلوگیری از اطاله ی مطلب اشاره وار مجبورم بگم که مصرع اول با بیانی دینرمه و زیبا و تاثیر گذار شروع میشه که متاسفانه با مصرع بعد این اوج تداوم نمیگیره به چند دلیل یکی این که محتوای تغزلی ایجاد شده چندین بار به مرگ گره میخوره صراحتا و تلویحا( خفه خون شدن تا مرگ و ..)بیان رسمی و نرم زبانی یه دفه با اومدن خفه خون(یه اصطلاح عامیانه) دچار دوگانگی بیانی وحتی ضعف تالیف میشه که معلوم نیست شاعر خفه خون میشه یا" صدای تو"(خفه خمنم کند صدای تورا). یعنی این دو ضمیر "م"در خونم و" تو "به این حالت، بیشتر دامن میزنه .و مجموع همه ی اینا به زیبایی شعر کمک نمیکنه. در زمستان، اخوان زبان آرکائیکی رو با فخامت تمام پیش میاره و گره میزنه با تیپا خورده
سلامت را نمی خواهند پاسخ گفت /سرها درگریبان است ...
منم من سنگ تیپا خورده ی رنجور ...که موسیقی کلام تصویر همه و همه درخدمت این جرح و پیوند قرار میگیرن. ولی این جا متاسفانه این جراحی موفقیت آمیزی نبوده
استفاده از اسطورهو استعاره رو پست مدرنیسم ها خودشون هم زیاد پسندیده نمی دونن چیزی که در این شعر بهش پرداخته شده (پلنگ و ماه،شاهنامه و شمس و مولانا... ) و یا شگرد های نوشتاری مثل بکار بردن اسلش و خط فاصله نقش مهمی رو ایفا نمیکنه تو این شعر نه صدرصد وفاداری به پست مدرن دیده میشه و نه مثل کار اول وفاداری صرف به کلاسیک بیان های کلیشه ای با بسامدی کم(چون غلامی که پادشاهش را ...همچنانکه پلنگ ماهش را )دیده میشه که اگه نبود کاری یک دست ارائه شده بود. در هرحالهمین هم موید اینه که میده شاعر این قدرت رو داره که مضامین و بیان نو رو بیشتر ارائه بده که درحقیقت زیبایی های این اثر هم بخاطر همین نو آوری هاست. مثل: مصرع اول، بیت دوم،مصرع 2 بیت 6و 3 مصرع بعدی و ...
گریز به نقل قول از مادر هم مخل زیبایی این اثر شده و اصلا تمهیدات لازم براش بکار گرفته نشده مثل برقی ظاهر شده که تنوعی به بیان داده باشه که موفق نیست (شاید هنجار ستیزی و عدم پایبندی به عقاید مسلم رو میخواسته ارائه بده و شاید هم نه)
شاید بشه گفت:
-" بیت پایانی "
-و "سه مصرع در شرابت می سوزم"
-" ...ها چقدر تب داری"
- و "به سرم زد" رو که در کنار هم داشته باشیم ،فضای هذیانی مورد نظر شاعر رو بتونیم بگیریم با چاشنی روال و سیاقی تغزلی که چشمگیری و حظ این اثر رو دامن میزنه .و تو کارهای بعدی با کم شدن گسست بیانی و ...می بینیم که زیبایی های کار میرزایی عزیز بیشتر میشه اما همه ی توانایی های ایشون رو که تو بقیه ی کارهاشون موج میزنه، نمیشه تو این دو کار دید و انتظار هم نداریم که باشه.
در کل جاییکه میرزایی عزیز خودش و خودشه کارش زیباست و آنات شعر رو به راحتی نشون میده و جاییکه که مقلد میشه توانایی هاشو کاهش میده
در مجموع این صحبت ها بیانگر ضعف میرزایی عزیز نیست چرا که تو تجربه های اگه نگیم اول از تجربه های آغازینه کار با این شیوه است وهمه ی تجربه ها برای بار اول تضمینی و صددرصد موفق از آب در نمیان . شخصاً توانایی های ایشونو باور دارم و وامدار دانش و بینش ادبی و هنریشون هستم. منش و شخصیتی که از این عزیز تا بحال تو وب ازشون دیدم و خوندم برام دوست داشتنی و قابل احترامه.