انجمن مجازی

انجمن مجازی http://anjomanmajazi.blogfa.com/ نقد شعر معاصر ایران fa blogfa.com Mon, 23 Jun 2008 10:24:18 GMT نقد اشعار محسن رضوی http://anjomanmajazi.blogfa.com/post-23.aspx به نام خدا اول برای شرکت در گفت و گو ها می بایست ابتدا با قرار دادن لینک «انجمن مجازی ایران» در وب سایت خود و اطلاع به ما،به اعضای انجمن بپیوندید .عضویت و ارایه نقد و نظر ها تنها با نام و نام خانوادگی انجام خواهند شد؛بنابراین از شرکت دادن نظرات با نام وبلاگ یا نام مستعار معذوریم . همه ی ما بارها در انجمن های مختلف شرکت کرده ایم و می دانیم که هیچ کس منتظر دعوت نیست .هر که به انجمنی دلبستگی داشته باشد خودش طبق قرار معین به آن جا می رود .این جا را هم از این امر مستثنا ندانید .بنابراین از اعضای محترم خواهشمندیم با توجه به برگزاری منظم انجمن ، بدون نیاز به خبر رسانی در جلسات شرکت فرمایند و دوستان دیگر را هم با این انجمن آشنا کنند. دوم موضوع این جلسه : نقد اشعار <A href="http://www.rahyad.blogfa.com/" target=_blank>محسن رضوی</A> خواهشمندیم که برای هر شعر مطلبی جداگانه بنویسید .<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" /><o:p></o:p> سوم شعر اول: عينك چند سال پيشش را<o:p></o:p> زير پوتين<o:p></o:p> شكست و با ابرام<o:p></o:p> لابه لاي لجن<o:p></o:p> قدم برداشت<o:p></o:p> تا فرو تر رود از اين<o:p></o:p> هر گام <o:p></o:p> دور تر ها<o:p></o:p> پرنده اي مي خواند<o:p></o:p> دير تر ها<o:p></o:p> صداي سازي گنگ<o:p></o:p> يك نفر در كرانه ها مي زد<o:p></o:p> قطعه اي بي شروع و بي فرجام<o:p></o:p> <o:p> </o:p> ياد موسيقي محلي ها<o:p></o:p> عصر برگشتن از تب جنگل<o:p></o:p> حال ِ قلب شكار<o:p></o:p> در آتش<o:p></o:p> شور و شوق گروه<o:p></o:p> گاه شام<o:p></o:p> <o:p> </o:p> روي تاريك ِ ريشه ها عق زد<o:p></o:p> حالش از بوي خون<o:p></o:p> به هم مي خورد<o:p></o:p> حالش از هر چه مي شود تعقيب<o:p></o:p> حالش از هر چه جنبش اجسام<o:p></o:p> [ گرگ يا غزال <o:p></o:p> <o:p> </o:p> دوست يا دنيا<o:p></o:p> پر است از قوانين جنـگـَ انگل<o:p></o:p> عطر قهوه اي برگ <o:p></o:p> جيغ و جاغ زاغ ها <o:p></o:p> مدام دور تنه ي درختان پيچ مي خورند<o:p></o:p> باز هم ]<o:p></o:p> توي يك باتلاق تيره مي لوليد<o:p></o:p> او نه !<o:p></o:p> من با شما مخاطب ها<o:p></o:p> تشنه هاي شكار انسانيد<o:p></o:p> مثل صدها هزار خون آشام<o:p></o:p> [ در كلبه<o:p></o:p> پيرزني روي صفحه ي تلوزيون رقصيده مي شود جوان<o:p></o:p> براي دو هزار و چندمين بار/ي كه بر دوش مي كشد ] <o:p></o:p> پيرمرد شكارچي گم شد<o:p></o:p> <SPAN lang=FA dir=rtl style="FONT-SIZE: 14pt; FONT-FAMILY: 'B Zar'; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US">در مه رو به روي بي پايا... <o:p> </o:p> <IMG alt=naghd hspace=0 src="http://www.parsiblog.com/PhotoAlbum/rahyad/naghd.gif" align=baseline border=0> نقد شعر اول : نقد و نظر شما هم به تدریج در این قسمت درج خواهد شد آمنه سیلانه دوشنبه 3 تیر1387 ساعت: 18:15 تصویر ها یی که معنا را می رسانند گاه دور می شود آن قدر که ذهنم از قطعه قبل از آن کنده می شود . تا فرو تر رود از اين هر گام دور تر ها پرنده اي مي خواند دير تر ها.... همین دیرتر ها... کلمه ای غریب که ذهن را کنجکاو می کند. شعر مرا یاد نیما یوشیج می اندازد . که می خواهد از بند چیزهایی خلاص شود گاه ناموفق اما در آخر شعر حالت خوبی به خودش می گیرد. آزاده نجفیان سه شنبه 4 تیر1387 ساعت: 9:23 از نظر محتوا شعر شعر خوب و قابل قبولی است. پیام خاص خود را دارد و به نتیجه گیری شاعر- منطقی یا غیر منطقی- منتهی می شود. اما از نظر ساختار! شعر وحدت انداموار دارد و این وحدت فرم را مدیون بافت داستانی و خاطره مانند خود است اما از نظر فرم بیرونی به نظرم شعر شروع خوبی دارد: وزن معین- قافیه هایی که دست و پاگیر نیستند ودر عین حال بعد موسیقیایی کار را افزایش می دهند. اما مطالبی که در قلاب آمده است هر چند برای توضیح بیشتر و در واقع توصیف صحنه به شکلی نمایشگونه آمده اند اما به خاطر اینکه از نظر وزن و در کل فرم بیرونی با بقیه ی بخش ها هماهنگ نیستند این عدم یکپارچگی به شعر بسیار لطمه زده است و به شکلی مخل زیبایی و درک نهایی از شعر شده است. بهرام کمالی سه شنبه 4 تیر1387 ساعت: 9:44 به نظر می رسد در ابتدا این شعر را از نظر ساختار شکنی و تغییر فرم باید بررسی کنیم ، شعری که از ابتدا تا انتهایش شاعر می داند چه کار می کند و چه حادثه ای برای مخاطب پیش خواهد آمد ، این شعر را می شود یک غزل فرم یا آوانگارد نامید که با دستمایه و تم غزل گونه اش به پیش می رود و در انتها با یک دید پست مدرن تمام می شود که شاید به گونه ای تقابل سنت و مدنیته باشد ( رویارویی شکارچی جنگل و پیرزنی که در کلبه روی صفحه تلویزیون جوان می رقصد ، همین جوان و پیر ) فرم شعر نه تحلیل رفته و نه عقیم مانده بلکه به زیبائی تا انتها مخاطب را با خود کشانده، این گونه شعرها را باید چندین مرتبه خواندتا به سرانجام رسید. علی ایحال متن و سوژه شعر دنبال رسالتی ست که شاعر در ذهن خود پرورانده تا یک سیکل ترکیبی از اندیشه هایش و حرفهایش را به خواننده برساند. کسی که عینکش را می شکند و قدم به لجن زاری می گذارد که خودش اصرار داشته ( پوتین هم دلیلی بر اصرارش است) پرنده می خواند و صدای ساز و موسیقی محلی می آید و برگشتن از شکار و جمع شدن دور هم... اما شاید این جنگل قانونی ندارد که بجث گرگ و غزال ، دوست و دنیا پیش می آید تازه عطر قهوه ای برگ. و جیغ و جاغ زاغ دلیل موجه ای می شود برای نارضایتی شاعر از طبیعت اطرافش... شاعر اعتراض خود را بطور ضمنی با مرور گذشته زیباترش اعلام می کند و پیرمرد شکارچی گم شد... شعری در خور تحسین خواندم و لذت بردم. قاسم صرافان سه شنبه 4 تیر1387 ساعت: 12:49 اين شعر را مي‌توان در ترسيم تصاوير و فضاسازي مورد نظر شاعر موفق دانست. نقطه عطف اين اثر بي‌شک قسمت «دورترها پرنده اي مي‌خواند» است که نسبت به ساير قسمت ها بياني قوي تر و شاعرانه تر دارد. «ديرترها» و « دورترها» تنها به صرف تناسب لفظي کنار هم قرار نميگيرند و واقعا به فضاي تصوير از نظر القاي حس فاصله، هم از نظر زماني و هم از نظر مکاني کمک ميکنند. تناسب صداي آواز پرنده و صداي ساز هم به همين صورت. بقيه بخشها هر چند در بيان روايت کلي نقش خود را به خوبي بازي کرده اند اما هر يک جداگانه هم سطح قسمت فوق نيستند. تصوير قي کردن خون و تهوع آنقدر در اشعاري با مضمون مشابه استفاده شده است که به کار بردنش حداقل شايد براي شاعري در سطح جناب رضوي جالب نباشد. گفتگوي مستقيم با «مخاطب ها» نيز ميتواند به سنگيني شعر لطمه بزند. آوردن بخشهايي در کروشه به نظرم در اينجا تمهيد به جا و تاثيرگذاري است. و در اين راستا بايد به ساير تکنيکهاي زباني نيز اشاره کرد که شعر را به شکلي متعادل - و نه افراطي - بروز کرده و البته بر خلاف اکثر آثار به جاي اينکه شعر مرکبي زير پاي اين تکنيکها باشد، بيشتر بر آنها سوار شده و در راستاي هدفش از آنها بهره برده است. تصوير پاياني شعر با اينکه خيلي تازگي ندارد ولي بازهم بسيار خوب و حس بر انگيز است خصوصا با عبارت «پايا...». نعیمه درویشی سه شنبه 4 تیر1387 ساعت: 18:10 در مورد شعر اول: از بند سوم به بعد در شعرتون یه جورهایی سطر های اضافی دیده می شه. البته من فقط چیزی رو که احساس می کنم و از شعرتون برداشت می کنم می گم. چون من نه نقادم و نه کارشناس. دوست يا دنيا پر است از قوانين جنـگـَ انگل عطر قهوه اي برگ جيغ و جاغ زاغ ها مدام دور تنه ي درختان پيچ مي خورند باز هم توي يك باتلاق تيره مي لوليد اگر قصدتون به نمایش درآوردن تکرار هستش باید بگم خیلی خوب اونو به نمایش نذاشتید.همین طور در جایی که با مخاطب حرف می زنید. یه جورایی با کل شعر ناملموس هستش. فضا وارونه می شه و در کل شعر نمی دونم چرا اما احساس می کنم نمی شینه.اما به طور کل از روند روایی خیلی خوب و ساختار محکم شعرتون لذت بردم. خیلی لذت بخش تصاویر رو در کنلر هم قرار دادید و حرفتون رو زدید. من از کلیت کار خوشم اومد. ترکیب های جیغ و جاغ و همین طور دیر و دور در نمای کلی خیلی زیبا به تصویر در اومدند. اما همون طور که گفتم به نظرم نباید مخاطب رو با تصاویر و مفاهیم اضافی به مسیری که خودمون می خواهیم از حرفهامون اونطور برداشت کنه بکشونیم. شعری دارای ارزش بیشتر هستش که دارای تعابیر بیشتری باشه. البته ببخشید که این طور صریح حرفم رو می زنم. سیروس عبدی سه شنبه 4 تیر1387 ساعت: 21:1 کار اول را خواندم تا دو سه سطر آخر غزلیست با حال و هوا و نوشتار نیمایی و تصاویری زیبا شبیه آنچه که روی پوسترها میبینیم .در ابتدا دو کلمه ی کلیدی عینک و پوتین به شدت ذهن مخاطب را کنجکاو میکند که با چه شخصیتی رو به رو هستیم. کلمه ی پوتین ذهن را به سمت و سوی سربازان میکشاند ولی حضور عینک و شکستنش که نوعی اعتراض و عصیان و رد کردن آن و استفاده ای که از آن میشده و در کل شکار کردن است . که به نظر من اگر به جای عینک , شاعر از دوربین استفاده میکرد که قرابت و مراعات نظیر بیشتری با شکارچی و شکار هم دارد بسیار زیبا تر بود. و زیبایی بیت اول را بیشتر و بیشتر میکرد. شاعر به خوبی از از رویدادهای مشترک انسانها در طبیعت و ادبیات بومی استفاده کرده و نشان از شناخت و تجربه ی خوب شاعر دارد. مثلا شناختی که از شکارچیان دارد : ..."حالش از هر چه میشود تعقیب حالش از هر چه جنبش اجسام"... جیغ و جاغ هم که معادل قیل و قال هست هم در نوع خود جالب استفاده شده . برای این دوست عزیز و همه شاعران خوب ایران آرزوی موفقیت میکنم . احمد رحیمی فرد سه شنبه 4 تیر1387 ساعت: 23:52 فکر می کنم شاعران، نویسندگان و در یک کلام همه ی کسانی که خوراک فرهنگی مردم را می دهند، بیش از هر فرد و یا قشر دیگری باید عامل به این گفته باشند: «فرزند زمان خود باش». ما انسان های سال 1387 شمسی یا 2008 میلادی در عصری زندگی می کنیم که مردم به لحاظ نوع زندگی رایج و دغدغه هایی که دارند، چندان مخاطب نوشتارها یا اشعاری که به راحتی حرف خود را نمی زنند قرار نمی گیرند. حتی این رویکرد را می توان در فیلم های سینمایی یا سریال های تلویزیونی نیز دید. بنا بر این به نظر من در دوره ی حاضر، «فرزند زمان خود بودن» این نیست که به دنبال ساختارشکنی هرچه بیشتر در فرم شعر و یا واداشتن مخاطب به صرف وقت و اندیشه ی بیشتر برای رسیدن به معنا و مفهوم باشیم. بلکه وقتی شاعر امروز خواهیم بود که در درجه اول ساده بگوییم تا مخاطب هم ساده بفهمد، خواه در قالب غزل باشد یا شعر سپید. همانگونه که مرحوم امین پور می گوید: بـگـو قـــــافـیـه سست یـا نـادرسـت همین بس که ما ساده صحبت کنیم البته شاعر محترم در این شعر آغاز خوبی داشته (شاید تا پایان بند دوم)، ولی این آغاز خوب به پایان خوبی منجر نشده است. شاعر در این شعر تلاش کرده که از لحاظ فرم ساختارشکنی کند و با بازی با فرم، مفهوم مورد نظر خود را در ذهن مخاطب بگنجاند. ولی باید پرسید که این بازی با فرم چه اندازه دلنشین است و چه مقدار به جای گرفتن محتوا در ذهن مخاطب کمک کرده است؟ پاسخ بنده منفی است. حتی این ساختارشکنی در جاهایی همانند محتوا، گنگ و نامفهوم شده است: توي يك باتلاق تيره مي لوليد او نه ! من با شما مخاطب ها تشنه هاي شكار انسانيد مثل صدها هزار خون آشام البته در خط اول بند بالا، کلمه ی «تیره» زاید به نظر می رسد و گمان نمی کنم ربطی به بازی با فرم و ... داشته باشد. جسارت بنده را ببخشید. این فقط نظر من بود... نادر نظامی چهارشنبه 5 تیر1387 ساعت: 10:39 داوری کردن در باره شاعری که اولین بار شعرهایش را می خوانم سخت است . چون زبان شاعرها بخصوص شاعر با کلاسی مانند آقای رضوی حتما دارای ویژگی ها و کلیدهایی است که باید پیش از نقد آن ها را شناخت . ولی به هرحال حتمن برای ایشان نظر مخاطبان اولیه نیز باید مهم باشد و این نظر را به این حساب بگذارند . اما شعر اول- فضای شعر با کلام نیمایی شباهت دارد و شاعر در فضای آن شبیه سازی می کند و دق دلی های خود را از آنچه به دردش می آورد می پردازد ، ترسیم فضا خوب است ، اتفاقن اگر ما حرف لجن ، خون و عق زدن و .... را می شنویم و بدمان می آید ، این را باید به حساب صداقت شاعر با پیرامونش دانست و این اصل یک شاعر متعهد است که به خود دروغ نمی گوید ، انسجام عمودی شعر خوب و بدنه و فضای واحد آن درک می شود که فلاش بک نوستالژیک ان هم باعث اغتشاش در این فضای عمودی نشده است ولی به نظر من ، کلام و سبک بیان شعر از هیجان کلام تا حدودی کاسته است . یعنی چند انقطاع و نیز جابجایی فعل با اجزای جمله مانند بعضی کارهای نیما کمی شعر را به سوی ترکیب کلمات به جای ترکیب فضا سوق داده است ، شاید مانند نظری که شاملو در باره شهر زن هرجایی نیما گفته است ، گاه قرارگیری واژه ها در جملات ، مصنوعی بنظر می رسند که فدای وزین شدن شعر شده اند ، اگر در ترکیب واژه ها در جملات خلاقیت بیشتری صورت می گرفته شعر می توانست زیباتر از این شود . بهمن ارجمند پنجشنبه 6 تیر1387 ساعت: 0:28 شعر فوق برخلاف سروده های متداول روزگار موزون است و به نوعی به سبک نیمایی و اخوانی سروده شده است.تم اصلی شعر محکوم نمودن جنگ است و در کل شعر زبانی روایی دارد.نگارنده برای بررسی موردی شعر ، مطالب خود را در موارد ذیل دسته بندی می کند: 1- شاعر التزام دارد که پایبند به قافیه باشد.چنین اراده ی در سرودن شعر نیمایی یک حسن محسوب می شود(ابرام،گام،بی فرجام،شام،اجسام،خون آشام).در بخشی از شعر انگار قافیه ی "مدام" در قرارگاه مرسوم ظهور نیافته است.کاش این مصراع برای برجسته شدن قافیه چنین می آمد:(جیغ و جاغ زاغ ها مدام/دور تنه ی درختان پیچ می خورند.) تا واژه ی "مدام" نیز به عنوان قافیه ی دیگر بر بارموسیقایی شعر می افزود. 2- تعهد شاعر به سرودن شعری موزون بسیار قابل تقدیر و درخور ستایش است ، اما در بخش هایی از شعر شاهد سکته های خفیفی هستیم.(گرگ یا غزال / دوست یا دنیا/پر است از قوانین جنگِ انگل) و در بخشی دیگر شاعر از خیر وزن گذشته است(در کلبه / پیر زنی روی صفحه ی تلوزیون رقصیده می شود جوان/برای دو هزار و چندمین بار/ی که بر دوش می کشد).هر چند تموج وزن به بی وزنی و دوباره موزون شدن شعر پیش از این در شعر برخی ازشاعران بزرگ معاصر تجربه شداست(ن.ک.برخی شعرهای شاملو) 3- ترکیب "جنگ انگل" ترکیبی بدیع و ایهام انگیزی است که در حالت اتصال معنایی از آن برداشت می گردد و در حالت منقطع معنایی دیگر. - شاعر در مصراع پایانی نشان می دهد که در شعر موزون نیز می توان در عین التزام به قیود وزن و قافیه باز هنرنمایی کرد(پیر مرد شکارچی گم شد /در مه رو به روی بی پایا....) چنانکه خواننده انتظار دارد بر اساس قواعد مرسوم واژه ی"پایان" به عنوان قافیه در آخر مصراع ظاهر گردد تا با واژه ی "جوان" هماهنگ گردد اما "بی پایان بودن" ِ مه روبه رو ، موجب ناتمام شدن واژه پایان شده است تا بدین ترتیب به "بی پایانی مه روبه رو"، ابعاد و وسعت بیکرانه ای داده شود .این امر فقط با نیامدن "«ن" ِ پایانی ِ واژه ی "بی پایان" و چند نقطه که بیکرانگی آن را تبیین می کند ، میسر شده است.همچنین واژه ی "بی پایا" از خصلت ایهام انگیزی برخوردار است که از آن می توان زوال پذیر بودن ، پاینده نبودن ، موقتی بودن و زودگذر بودن "مه روبه رو" را نیز برداشت کرد. این بخش شعر به دلیل خصلت ایهام انگیز واژه ی "بی پایا... "و پیچشی هنرمندانه ای که در آن شاهدیم ،بسیار آموزنده است. 5- بخشی از شعر یادآور فیلم "ننه گیلانه" است و این نشان می دهد که شاعر با محصولات فرهنگی روزگار بیگانه نیست.(در کلبه/ پیرزنی روی صفحه ی تلوزیون رقصیده می شود جوان/ برای دوهزار چندمین بار/ی که بر دوش می کشد).ذکر این نکته ضروری است که شاعر در این بخش نیز به هنرنمایی پرداخته و با واژه "بار" برخورد هنرمندانه ای داشته است.(بار: دفعه- بار: محموله) در پایان موفقیت بیشتر شاعر را آرزومندیم تا با سرودن هر شعرش تأمل و تفکر را در ما برانگیزد و تشکر می کنیم که با خواندن این شعر موجبات حظ درونی ما را فراهم آوردند. رویا ابراهیمی پنجشنبه 6 تیر1387 ساعت: 19:58 اولین چیزی که در شعر اول توجه مخاطب را جلب می کند فرم کارهست که ابتدا این را به ذهن خواننده متبادر می کند که با یک غزل مدرن رو به روست اما جلوتر که می رویم به نظر شاید با نوعی غزل سپید طرف هستیم ( چیزی که به هرحال من به شخصه با آن کنار نمی ایم ) اما به هر حال جناب رضوی در این شعر نشون دادند که با هر فرم وقالبی می توانند برجسته وکم نظیر باشند . شعر از جمله اشعاری ست که باید چندبار خوانده شود وبا هر بار خواندن خواننده به کشف تازه ای میرسیم . اما اتفاق ظریفی که در کار بنده رو جذب کرد کاربرد جنگ انگل بود ترکیبی که تاکنون نظیرش را ندیده بودم وشاید انچه که شاعر در این شعر می خواهد بگوید در همین یک کلمه قابل خلاصه شدن باشد . شعر شرعی معترض است و احتمالا بیان کنننده لجن زاری که هر روز در آن فرو می رویم. زهرا اسمعیل زاده جمعه 7 تیر1387 ساعت: 1:9 من این شعر را پیش از این در رهیاد سابق! خوانده بودم . دو بار اول خوانش که هنوز در پی روایت بودم فضای اول شعر( بیشتر به خاطرکلمه ی پوتین ولجن) من را یاد فیلم های جنگ جهانی می انداخت صحنه هایی که مردان ژولیده در فضایی سیاه و در هم لابلای اجساد از شکست یا پیروزی باز میگشتند جایی که صحنه ای از جنگ تمام شده و حالا سکانس بازگشتی موقت است... و بعد رقصانده شدن پیرزن روی صفحه ی تلویزیون درست مثل صحنه هایی ست که مادران یا همسران پای تلویزیون هراسناک پیگیر حال عزیزان خود هستند که البته این قسمت تنها به این برداشت منتهی نمیشود که ایهام های دیگر و پر مفهوم تری نیز یافته میشودکه ذکر آنها هم در این مجال نمیگنجد و هم قطعا دوستان و مخاطبان شعر این حسها را درک میکنند و نیازی به توضیح بیشتر نیست. شاعر این تکنیک را فقط به خاطر صنعت ایهام استفاده نکرده . بدون تشبیه و استعاره ای در متن مفهوم مورد نظر منتقل شده. ما با شروع شعر حضور قهرمان روایت در جنگ برایمان مبرهن است و بعد در نیمه های شعر با دیدن کلمه های غزال گرگ شکار آتش کلاغ... تصور میکنیم شاید چیزی را جا انداخته ایم چیزی را درست نفهمیده ایم دویاره به ابتدا برمیگردیم و آنجاست که شگرد زیبای شاعر برایمان رو میشود و از این ابهام و ایهام اولیه که هم چنان ادامه دارد لذت میبریم. این کاربرد چند معنایی کلام و نیز ایهامی که در کلیت معنای شعر هست از نقطه های قوت در انتقال حس به مخاطب به شمار می رود. اما در شعری با چنین فرم و محتوای قوی قسمت کوتاهی به بدنه ی کلام شعر و زیبایی آن لطمه وارد میکند: او نه ! من با شما مخاطب ها تشنه هاي شكار انسانيد مثل صدها هزار خون آشام همان طور که دوستان اشاره کردند این خطاب مستقیم با کلیت شعر هم کفو نیست. کژال بهرامی جمعه 7 تیر1387 ساعت: 14:21 آنچه من از این شعر فهمیدم این بود که شاعر قصد داشته اوضاع امروز ودیروز جهان رو به تصویر بکشه مثلا خواسته در شعرش بگه . انسان ها همواره به دنبال قدرت طلبی بودند وهمیشه در حال کشت وکشتار ویا این شعر می تونه خاطرات یک فرمانده جنگی باشه. سامان بختیاری جمعه 7 تیر1387 ساعت: 18:41 در شعر اول این سردر گمی ها کمتر به چشم می خورد و روایت ساختمند تر و گویا تر است . اگر چه در سطور پایانی ساختار شکنی هایی صورت می گیرد تا غزل را از غزل بودن منفک کند و به قول بعضی از دوستان آن را پست مدرن کند اما دردی از کلیت موضوع دوا نمی کند. در مجموع غزل غزل است و باید حرفی برای گفتن داشته باشد و گرنه یدک کشیدن مفاهیم پارادوکسیکالی مثل غزل پست مدرن و... دردی از آن دوا نمی کند. سیامک بهرام پرور دوشنبه 10 تیر1387 ساعت: 2:43 دو غزل را خواندم و ابتدا نکته ای را عرض کنم که با هر دو اثر و اصولا آثاری از این دست مرتبط است : گمان دارم که فرم به تنهایی اصالت ندارد ( و این خود در این روزگار جرم کمی نیست ! ) ، گمان دارم که چرخشها و پیچ و تابهای زبانی به تنهایی اصالت ندارند( که این هم ایضا کم جرمی نیست ! ) ، گمان دارم پرداخت اسکیزوفرنیک و پرشهای زمانی و معنایی به تبعیت از فرم بیانی بیماران اسکیزوفرنیک ( یا به قول روانپزشکها : وُِِرد سالاد ) به تنهایی اصالت و زیبایی ندارد ( این هم در این روزگار ایضا ...! ) . البته اینها بی شک نظرها و شاید سلایق شخصی ست اما فکر می کنم اصالت در شعر با خلق زیبایی یا اندیشه در بستر شاعرانگی ست . اصالت در این است که جریان غلتان و سیال شاعر چنان مخاطب را در خود گم کند که وقتی سر بر آورد تازه یادش بیاید که : ( راستی قافیه این غزل چی بود ؟! )...( اصلا غزل بود یا نبود ؟!)... ( وزنش چی بود ؟!) و ... ! به عبارت بهتر این نگاه من به شعر ایده آل است شعری که بزرگترین هدیه اش به مخاطب شاعرانگی و جنون نهادینه شده باشد نه نشان داده شده .... بگذریم : 1- در باب شعر اول معتقدم که - علی رغم توضیحات شاعر محترم - شکسته نویسی سطور چندان مفید فایده نیست . اکثر این شکستگی ها به خوانش بهتر منجر نشده است . به عبارت بهتر محل شروع و پایان سطرها دقیقا همان جایی نیست که تاکید سخن قرار است باشد یا مثلا مکثی اتفاق می افتد : (عينك چند سال پيشش را زير پوتين شكست و با ابرام) چرا اینجوری بهتر نیست : عينك چند سال پيشش را زير پوتين شكست و با ابرام گذشته از این !...اصولا آیا ما که به نمایش یک حالت معتقدیم نه بیان آن ، چرا باید دست به دامن این روشها برای برجسته کردن منظور خود یا درشت کردن مرکز ثقل معنایی جمله شویم ؟! ...آیا جمله بندی مناسب خودش نمی تواند به برجسته سازی مفهوم منجر شود ؟...آیا نزدیک کردن شعر به زبان گفتار با این روند سازگار است ؟! آیا در گفتار ما - در شکل روزمره - شکسته نویسی و درشت کردن فونت و .... وجود دارد ؟! ... و اصولا همان سوال اول : چرا ناچاریم برای برجسته کردن به سراغ روشهای این چنین برویم ؟ - نکته بعدی به نظرم من عدم هارمونی واژگانی در شعر است : ( ابرام ، گاه شام ) در کنار مثلا ( روي تاريك ِ ريشه ها عق زد حالش از بوي خون به هم مي خورد ) ...این تغییر جنس واژگان به نظر حقیر فراخوانی مناسب را نداشته است . - در باب تغییر فرم در یک قالب - مثلا تبدیل غزل به مثنوی و بالعکس در غزل مثنوی ها یا تبدیل غزل به سپید . بلاعکس در غزل سپیدها و ... - حقیر معتقدم که این تغییر فرم باید با یک ضرورت محکم معنایی در متن همراه باشد . به عبارت دیگر تغییر فرم در شعر یک زلزله زیر و رو کننده است . اگر این زلزله ضرورت معنایی یا تصویری یا حسی نداشته باشد ، به شکل یک تکنیک الصاق شده به متن در می آید و کارکرد زیبایی شناختی خود را از دست می دهد . برای مثال همیشه دوست دارم از غزل مثنوی ( پیاده آمده بودم )کاظمی مثال بزنم : خیلی مهم است کجا غزل می شود و کجا مثنوی ؛ به عبارت بهتر یک ضرورت معنایی شعر را به غزل می برد و یک ضرورت معنایی آن را به مثنوی می کشد . دقت کنیم که نام وطنش او را به غزل می برد و سفر او را به مثنوی می آورد . این گونه ضرورت معنایی تقغییر فرم شکل می گیرد . درشعر مورد بحث حقیر ضرورت معنایی وتصویری وحسی را برای تغییر فرم پررنگ ندیدم . البته شاید ایراد از چشم حقیر باشد اما فکر می کنم تکانه موجود در تغییر فرم ، مورد استفاده مناسب قرار نگرفته است . - حیف است اگر نگویم شاعر جوان ما بسیار علاقه مند به واژه سازی ست واتفاقا خوب هم این کار را انجام می دهد : جیغ و جاغ با تداعی قیل وقال بسیار خوب است ، بازی جنگل و انگل هم که البته می شد که اجرای بهتری هم داشته باشد مثل : ج/انگل و ... شهرام معقول دوشنبه 10 تیر1387 ساعت: 9:32 درباره شعر اول باید بگویم شعر درباره انسانی صحبت میکند که خسته شده است و عینک خود را بر میدارد یعنی نگاهش را نسبت به زندگی عوض می کند و نگاه گذشته را زیر پایش له میکند و قدم در راهی بی برگشت میگذارد یعنی باتلاق! از "دورترها" تا "فرجام" شعر بیانگر یک تصویر است که فضای را معرفی کرده! بعد این شخصی که از جمعیت جدا شده و راه خود را عوض کرده به گذشته می اندیشدتا آنجا که در باتلاق "می لولید".ایشان حالش از دیدن گذشته خویش به هم می خورد.حال که به اینجا رسید(می لولید) شاعر زبانش تغییر میکند و جریان را روشنتر میسازد و خواننده در جریان کشت وکشتار انسان توسط آدم کشها قرار میگیرد البته شاعر خواننده را به این کار محکوم میکند ولی فکر نکنم منظوری داشته باشد بلکه می خواهد به او آگاهی دهد. بعدش هم آن شخصی که از گذشته توبه کرده دوباره معرفی میشود که پیر مرد ی بوده که در را بی پایان توی باتلاق مه آلود می رود و گم میشود. کاش اینجوری نمیشد و حالا که از گذشته پیشمان شده بود به زندگی بر می گشت! این وسط جریان پیر زن رو توی اون کلبه نفهمیدم و البته الان دیگه توی کلبه ها هم انواع تکنولوژی روز به همت وزارت ارتباطات و فن آوری اطلاعات وجود دارد که تبلیغش را هم از تلویزیون دیده اید. خلاصه اینکه من اینجوری فهمیدم نمیدونم درسته یا غلط پیر مردی از گذشته زشت خود پشیمان شده و همزمان که زشتیهای کردار گذشته را یاد آوری میکند گم میشود، این قضیه با فضاهای تقریبا مطلوبی ارایه شده بود. از دوست گرامیم که این فرصت را به من داد اینجا درباره شعرشان سخن بگویم ممنونم در یک کلمه از خواندن این شعر راضیم. مهردادسنجابی سه شنبه 11 تیر1387 ساعت: 1:30 شعر شروعی زیبادارد شروعی گیرا که از همان اول مخاطب را با پرسشی کلی مواجه میسازد : ناشناسی که تعمدا و مصرانه دیدگاه گذشته اش را تغییر داده و با چشم باز و بصیرت کامل خودرا در لجن فرومیبرد ناشناسی که قطعا قبلا اینگونه نبوده واین تغییر هم تغییری جابرانه و جسورانه بوده . پوتین نشانگر همین مسئله است . این ناشناس میتواند من باشد تو باشد یا اویی که هر روز و هرلحظه از کنارمان میگذرد . شاعر به زیبایی نارضایتی اش را از وضع موجود در قالب حس نوستالژیک و زیبای طبیعت به تصویر میکشد واز گذشته ای یاد میکند که اینگونه نبوده است و چه دلنشین به تصویر میکشد این گذشته را. درادامه شاعر بازهم به همان ناشناسش برمیگردد و اورا و خصوصیاتش را کمی آشناتر جلوه میدهد تا مخاطب سعی در شناختن او کند. و در بیت : توی یک باتلاق ... که به نظرم زیباترین وهنرمندانه ترین بیت این غزل است با ایهامی زیبا مخاطب را متوجه میکند که در مقابل آینه شعر قرارگرفته است و ناشناس مورد نظر شاعر کسی جز خودش نیست . یاد فیلم قلب فرشته افتادم . سکانسی که درآن قهرمان قصه میفهمد جنایتکاری که مدتها در پی اش بوده کسی جز خودش نیست .و بالاخره با گم کردن پیرمردشکارچی در مه روبروی بی پایان نتیجه گیری را به عهده مخاطب میگذارد تا به او بفهماند که ... شعر قوی وزیبایی بود. در خصوص جملات معترضه ای که خارج از وزن سروده شده بودند میتوانم بگویم که به یکدستی وزیبایی شعر لطمه زده بودند معنای قوی و مکمل آنها نادیده گرفته نمی شود اما اگر نبودند یا هم وزن شعر سروده میشدند شاید شعر زیباتر وبهتر به نظر میرسید اما در کل هم موافق این نیستم که شاعر باید حتما از واژه هایی تعریف شده و وزن و حتا شکل نوشتاری خاص وتعریف شده ای پیروی کند. شعر زیبا با هر بیان وابراز و وزنی زیبا و دلنشین است و اکثر کارهای محسن رضوی ازین دست میباشند. علیرضا زارعی سه شنبه 11 تیر1387 ساعت: 18:48 به لحاظ فرم شعر اول به نظرم می آید که بین دو برزخ گیر کرده است. به این معنی که گاهی با گره های صوتی و وزنی اش می خواهد به نیمایی شدن برسد، و گاهی با آزادوارگی در انتخاب واژه دوست دارد از قید و بند وزن و قافیه رها باشد. این ترکیب شعر را نه نیمایی و نه آزاد، بلکه ترکیبی از این دو نشان می دهد. این نوع فرم بندی هم خوب است و هم بد. خوب است بخاطر اینکه محتوا را فدای فرم نمی کند تا حرفش را زده باشد. بد است از این جهت که بالاخره تکلیف مخاطب جدی شعر با قالب مشخص نمی شود. به لحاظ محتوا هم آنچه به نظرم می رسد پرداختن به دغدغه هاست. دغدغه هایی که به هر حال هر کدام از ما به نوعی با آن ها زیسته ایم، حال گاهی توجهی به آنها داشته ایم و گاهی هم نه. مجال مطالعه این شعر زنده کردن دغدغه هایی از زندگی امروزین ماست که شاید از آن غافل بوده ایم. زندگی انسان عصر ما، با آنچه پیرامونش رخ می دهد. نکته حائز اهمیت اینست که این دغدغه ها برای شاعر از دغدغه های شخصی گامی بلند به جلو فراتر برداشته اند. البته از تصاویر شعر هم کم و بیش نباید غافل ماند، که در دریافت شعر و مطلوب واقعی شاعر کمک حال خوبی هستند... آنا تهرانی سه شنبه 11 تیر1387 ساعت: 20:31 دوتا شعر رو خوندم.همه نظرات رو هم موبه مو بررسی کردم.جالب بود بود برایم که منتقدین در قسمتهایی خاص نظراتی کاملا متفاوت داشته اند. مثلا خانوم اسمعیل زاده قسمتی را که تغییر طرف صحبت انجام شده در شعر اول را خوب ندانسته اند دکتر بیژن باران عزیز اتفاقا همان را نکته ی قوت شعر دانسته اند که نمیدانم چرا به روی صفحه منتقل نشده نظر ایشان. یا یکی از منتقدین قسمتهای داخل کروشه را از لحاظ زیبایی مضر دانسته و دیگری کاملا خوب . بعد میرسیم به چند نکته که من به نظرم میرسد. من بر خلاف نظر عده ای از این قسمت کاملا حظ میبرم: روي تاريك ِ ريشه ها عق زد حالش از بوي خون به هم مي خورد حالش از هر چه مي شود تعقيب حالش از هر چه جنبش اجسام محترمانه باید گفت که فکر کنم اقای قاسم صرافان کمی به اشتباه رفته اند.این تصویر خون بالا اوردن نیست که تکراری باشد اگر اشتباه نکنم باید این جور برداشت کرد که به خاطرشنیدن بوی خون حالش به هم خورده و روی ریشه هایی تاریک که استعاره اند عق زده و همه را رد کرده است اما میتوان گفت که ابهام و ایهام هم دارد با آن معنی که ایشان فکر کرده اند. با درک این قسمت است که ما میتوانیم باقی کار را رمز گشایی کنیم .شکارچیی که از گذشته خودش پشیمان است از بوی خون حالش به هم می خورد و حتا از هر جنبش اشیا که یادش را به شکار کردن میاندازد .فکر میکنم عده های گفته بودند که گذشته خوبش را به یاد اورده و این باعث تعجب من میشود.گذشته خوبی نبوده با این تصویری که شاعر می دهد. از پرحرفیم عذر میخواهم اقای رضوی به نوعی استاد من به حساب میایند و من از این شان سالهاست که میاموزم چه مستقیم و چه با خواندن شعرهایشان اما فکر میکنم ایشان از به نقد گذاشتن شعرشان فقط انتظار تعریف و تحسین نداشته باشند . پس این را هم باید بگویم که من شخصا با این نوع نوشتن غزل موافق نیستم . همانطور که اقای بهرامپرور نوشته اند از کجا معلوم که نشود جور دیگری آنها را شکست.ما چشممان به همان توازن مرسوم عادت دارد و فکر میکنم که این جور نوشتن تمرکز ما را برای خواندن به هم بزند . صدیقه حسینی چهارشنبه 12 تیر1387 ساعت: 21:24 در مورد شعر اول چیزی که خیلی منو آزار می داد آهنگ و زبان شعر بود که اجازه نمی داد من با شعر ارتباط برقرار کنم یعنی خب چند باری تا نیمه های شعرو خوندم ولی خب رهاش کردم چون واقعا نمی تونستم ادامه بدم اما بهرحال برای اینکه چیزهایی که در مورد شعر می نویسم منصفانه باشه چندین بار شعر رو مرور کردم.ببینید چیزی که خیلی توی شعر مشهود و برجسته ست حضور راویه!من فکر می کنم این شعر باید انقدر خوب روایت می شد که مخاطب حضور راوی رو احساس نکنه!اون هم به این شکل که برای خود من جوری بود که اصلا نمی تونستم حالت ها و احساسات شخصیت خود شعرو درک کنم و بفهمم.یعنی واقعا شخصیت شعر برام بیگانه موند و باهاش غریبی می کردم! در کل من پیشنهاد می کنم آقای رضوی یک بار دیگر این شعرو بنویسن و وسواس بیشتری هم روی انتخاب کلمات داشته باشن! کلماتی مثل "فرجام/کرانه/گاه شام..." واقعا توی ذوق می زنن واقعا شعرو کهنه نگه می دارن!به نظر من میشه کلمات زنده تر و جوندارتری رو جایگزین کرد.یا توی این قسمت از شعر: ياد موسيقي محلي ها عصر برگشتن از تب جنگل حال ِ قلب شكار در آتش شور و شوق گروه گاه شام تصویرهایی که به من میده تصویرهای بکری نیستند.تصویرهایی هستن که هر آدمی بدون هیچ تلاشی توی طبیعت دیده و می بینه درحالی که وظیفه ی شاعر این نیست.شاعر باید تصویری به مخاطب بده که مخاطب بارها دیده و از کنارش بی تفاوت گذشته یا اینکه اصلا ندیده و حالا داره توی این شعر می بینه !من قبول دارم محتوای شعر طوری بود که استفاده از این تصویر رو می طلبید اما نه به این شکل!نه انقدر تکراری! من واقعا فکر می کنم آقای رضوی از تمام توانشون برای نوشتن این شعر استفاده نکردن!وگرنه مفهوم شعر طوری هست که بشه روش کار کرد و بهتر از این نوشتش! این نظر شخصی من بود و اگر هم تند صحبت کردم واقعا عذر می خوام چون من وقتی در مورد یک شعر می نویسم فقط به این فکر می کنم که دارم در مورد «یک شعر» می نویسم.همین!ولی اگر قرار بود به اسم "محسن رضوی" فکر کنم جرات نوشتن هیچ کدام از اینها را پیدا نمی کردم. ....................................... ......................................... ......................................... <HR> شعر دوم من كه شيزوفرني نيستي چه مي دانم !<o:p></o:p> <o:p> </o:p> براي آن كه بگيرد دوباره آرامش :<o:p></o:p> كنار آكواريوم <o:p></o:p> من<o:p></o:p> دو ماهي آنجل ...<o:p></o:p> ـ تو دپرسي ! تو هميشه ... تو عاطل و باطل !<o:p></o:p> حباب هاي هوا رو به سمت بالاتر<o:p></o:p> صداي ريزِ صداها<o:p></o:p> و بارشي جل جل<o:p></o:p> كه مثل خواب نديدن چه لذتي دارد !<o:p></o:p> ـ چه شيزوفرني گنگي !<o:p></o:p> يكي لب ساحل<o:p></o:p> نشسته است و تنها به آن طرف شايد ...<o:p></o:p> به حس سيم طويلي ...<o:p></o:p> تب گراهام بل...<o:p></o:p> نشسته است عرق جاي جاي پيشانيـــم<o:p></o:p> و در هواي سرم عـَـر...<o:p></o:p> صداي زن ها ...<o:p></o:p> كِل ...<o:p></o:p> درست مثل زماني كه عاشقم رفتي ...<o:p></o:p> درست مثل زماني كه عاشقاً كامل !<o:p></o:p> <o:p> </o:p> دويده گشت تمام ستاره ها تا صبح<o:p></o:p> و ماه شاد نبود از نشستن شاتل<o:p></o:p> <o:p> </o:p> گرفته اي و سكوتي كه باد مي آرد :<o:p></o:p> « كسي به فهم حقيقت نمي رسد بيدل ! »<o:p></o:p> <o:p> </o:p> و ماهيانِ دوتايي<o:p></o:p> حباب مي نوشند<o:p></o:p> رفيق وحشت من من كه مي كني دل دل !<o:p></o:p> <o:p> </o:p> ـ چه گيجوفرني گرمي !<o:p></o:p> ـ بيا منم آن جا <o:p></o:p> پري پرانده پريشان پرنده اي بسمل<o:p></o:p> <o:p> </o:p> ـ به اين روند<o:p></o:p> تو آرامشي نمي يابي !<o:p></o:p> ـ روانشناس رواني خودش پر از مشكل ...<o:p></o:p> <o:p> </o:p> كه سمت كودكي ام را <o:p></o:p> نشانه مي گريند<o:p></o:p> كجاي گريه بخندم ؟! چه قدر لاطائل؟<o:p></o:p> منم كه عمر بلندي به پا نمي دارم<o:p></o:p> <SPAN lang=FA dir=rtl style="FONT-SIZE: 14pt; FONT-FAMILY: 'B Zar'; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US">درست مثل حبابي كه ماهي آنجل ..<SPAN lang=FA dir=rtl style="FONT-SIZE: 13pt; FONT-FAMILY: 'B Zar'; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US">. <SPAN lang=FA dir=rtl style="FONT-SIZE: 13pt; FONT-FAMILY: 'B Zar'; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US"> <SPAN lang=FA dir=rtl style="FONT-SIZE: 13pt; FONT-FAMILY: 'B Zar'; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US"> <SPAN lang=FA dir=rtl style="FONT-SIZE: 13pt; FONT-FAMILY: 'B Zar'; mso-bidi-language: FA; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US"> <IMG alt=naghd hspace=0 src="http://www.parsiblog.com/PhotoAlbum/rahyad/naghd.gif" align=baseline border=0> نقد شعر دوم نقد و نظر شما هم به تدریج در این قسمت درج خواهد شد . آمنه سیلانه دوشنبه 3 تیر1387 ساعت: 18:15 یک نوع هنجار شکنی در سرتاسر شعر پیچیده وکلماتی پیشرفته که قشنگش کرده است . در فرصت های آتی بیشتر می خوانمش هنوز حرف دارم برای گفتن . آزاده نجفیان سه شنبه 4 تیر1387 ساعت: 9:23 زیبا بود و فرم به همریخته ی آن در روساخت و اشارات گسسته اش در ژرف ساخت بسیار به حالت بیماران شیزوفرنی نزدیک بود.بسیار زیبا بود. بهرام کمالی سه شنبه 4 تیر1387 ساعت: 9:44 من دوست دارم این شعر را یک شعر پیشرفته با حضور عوامل استکبار جهانی بنامم ، شعری که اسامی و اصطلاحات اجانب ، شعر را به احاطه خود در آورده است اما باید به افتخار شاعر جهت دور هم چیدن این کلمات بدون هیچ گونه کاستی یک کف مرتب زد ، واقعاَ انسجام شعر و حضور لحظه لحظه تلنگرهای شاعر دی این شعر قابل تقدیر است (هر چند بخاطر بی سوادی ام ، دچار پروژه های بیابان شدن و نداشتن دایه المعارف و اینترنت پرسرعت معنی کلمه <بسمل> را نفهمیدم؟) البته عنوان شعر و حضور کلمه شیزوفرنی کمی دچار تردیدم کرد ( یک نکته خارج از بحث عرض می کنم اینکه شیزوفرنی به معنای خود آزاری و اسکیزوفرنی به معنای دیگر آزاری از نظر روانشناسی ست ، اما با توجه به حضور کلمات جهانی این شعر ذکر اینکته لازم است که کشورهائی مثل آلمان و ایتالیا به جای اسکی از کلمه شی استفاده می کنند و همان اسکیزوفرنی انگلیسی شیزوفرنی آلمانی و ایتالیائی است که این سردرگمی برای من کمی تلخ بود) با این همه از ارتباط عمودی خوب شعر نباید گذشته جائی که هم ارتباط عرضی و عمودی بخوبی به هم چفت شده اند. شاعر روانشناس خوبی نیز هست، دست مریزاد. قاسم صرافان سه شنبه 4 تیر1387 ساعت: 12:49 <DIV class=date> </DIV> <DIV class=date>شاعر در اين شعر با نوعي زرنگي و انتساب شعر به شخصيتي شيزوفرني راه را براي استفاده از همه قافيه هاي ممکن و ايجاد تصاوير کاملا پراکنده بر پايه اين قافيه ها باز کرده است. بنابر اين ديگر عدم ارتباط عمودي نه تنها ضعف شعر به حساب نمي آيد بلکه در راستاي فضاسازي کلي شعر ميتواند خيلي مثبت هم ارزيابي شود. شاعر با بازگشت تصوير پاياني به ماهي آنجل کمي به يک پارچگي شعر سر وسامان ميدهد و اين کار را با بيان زيبا و با جمله‌ي ناتمام دلنشيني به سرانجام مي‌رساند. باز هم مثل ساير کارهاي آقاي رضوي قدرت زباني و تصاوير حجمي زيبايي مثل استفاده از «من من» در کنار «دل دل» و ... و همچنين استفاده از شعر بيدل و استفاده استادانه از گراهام بل و شاتل در خلق تصاويري مربوط با موضوع (البته نه صددرصد)، کاملا مشهود است. البته «جل جل» تا آنجا که من ميدانم با فتحه خوانده مي شود ولي گمان کنم با کسره هم و حتي ضمه هم بايد صحيح باشد. ولي حتي در اين صورت هم آخرش شيوه متداول تلفظ ارجحيت دارد (مثل تُهي که تَهي نيز خوانده مي‌شود ولي استفاده اش زيبا نيست) .«عاشقا کامل» هم انگار خيلي خوش ننشسته است و از نظر تصويري خيلي کمکي به مصرع اول نميکند.</DIV> نعیمه درویشی سه شنبه 4 تیر1387 ساعت: 18:10 <DIV class=date> </DIV> خیلی خوب در کل شعر وضعیت یک شخص شیزوفرنی رو به تصویر کشیدید . گیج پرت عاطل و باطل. یک از هم گسیختگی هایی هم که در شعر دیده می شه به نظرم تمندی در جهات خدمت به شعرتون اومده بود. در کل ساختار شعرتون محکم ولی پیچیده بود و با یکبار خوندن نمی شد به اصل جریان پی برد. به نظرم تصاویر این شعر هم به زیبایی شعر او آمد. البته من از این قسمت لذت بیشتری بردم حباب هاي هوا رو به سمت بالاتر صداي ريزِ صداها و بارشي جل جل كه مثل خواب نديدن چه لذتي دارد ! ـ چه شيزوفرني گنگي ! ولی با جملات لسفس در شعر مخالفم. انگار داریم به مخاطب دیکته می کنیم چطور باید به بطن شعر در قالب یک جمله فلسفس پی ببرد البته این رو در مورد شعر شما نمی گم. قاعده ای کلی است که من به اون معتقدم. « كسي به فهم حقيقت نمي رسد بيدل ! » در کل اگر بخوام بگم کارهاتون دارای عناصر خوبی در ساختار هستند و خیلی خوب حالت روایی در شعر و ارتباط عمودی برقرار است. نادر نظامی چهارشنبه 5 تیر1387 ساعت: 10:39 شعر دوم از شعر اول خلاقانه تر ولی سنگین تر است و بازی با واژه ها در آن زیاد صورت گرفته است که همین باعث شده است که گاه واژه ها در خلا اندیشه شاعر ، سرگردان بمانند و مخاطب را گیج کنند ، اگرچه شاید با خوانش چند باره و دقیق تر بتوان آنها را نجات داد ولی شاید مخاطب - بخصوص منی که ایشان را دقیق نمی شناسم- را آزار دهد . سلیقه من در باره یک شعر خوب این است که کلام اولیه شعر از واژه هایی استفاده کند که مخاطب را در همان خوانش اولیه مجذوب خود نماید و سپس در بازخوانی های مجدد و مراجعه به آرا خبرگان ، دل خویش را از می ساقی خویش سیراب نماید . انقطاع های آخر شعر هم بیشتر از شعر قبلی هیجان فضا را کاسته است ولی تخیل و فضا نشان از حضور یک شاعر خوب در پشت این واژه ها است .ولی هنر جالب آقای رضوی انسجام خوب اجزای شعر ایشان است که از شرایط وجود یک شعر خوب است . رویا ابراهیمی پنجشنبه 6 تیر1387 ساعت: 20:7 جسمم غزل است اما روحم همه نیمائی ست و احساس کردم در شعر جناب رضوی این مصرع کاملا نمود دارد . آوردن قافیه هایی ماننند شاتل وآنجل در کنار قافیه ای مثل بیدل تقابل زیبای سنت ومدرنیته را به ذهن القا می کند و به نظرم مصرع پری پرانده ..... به دلیل بازی پر وپرنده وپرانده ولحن موسیقیایی به وجود آمده جز زیباترین مصرعهای این شعر است . بنده به عنوان یک روانشناس تصدیق می کنم که جناب رضوی دنیای یه اسکیزوفرن را در شعر نسبتا خوب تشریح کردند ولی تصور ایشان از اینکه رونشناسی الزاما روانکاوی فروید است که به کودکی اشاره دارد کمی برایم سخت بود ونکته آخر اینکه از پایان بندی کار بینهایت لذت بردم چراکه بسیار هنرمندانه وظریف بود. زهرا اسمعیل زاده جمعه 7 تیر1387 ساعت: 1:12 این غزل را بار اول که شنیدم چنان مجذوب شدم که قسمتهایی از آن در حافظه ام ثبت شد. و بعد از بس که خواندم و خواندم و لذت بردم کامل حفظش شدم. یکی از فاکتورهای جذاب این شعر مسئله ی استفاده از کلمات مدرن و سنتی تنگاتنگ هم است که با توانایی و مهارت وصف ناپذیری شعر را به اوج رسانده. ساخت زیرکانه و زیبای ترکیبهای نو و لذت آور : چه گیجوفرنی گرمی -عاشقاً كامل - نشانه میگریند و... نکته ی دیگری که در مدت آشنایی با استاد بزرگوارم وقرار گرفتن در جریان بعضی اشعار ایشان یادگرفتم تاکیدبر استفاده از جایگزینهایی بود که معناشمول ترند و بدنه و معنای شعر را بیشتر حراست می کنند. قسمتهایی از شعر ایشان را قبلا به شکل دیگری خوانده بودم اما هربار می دیدم ایشان با هوش و توانایی بالا در گزینش کلمات و ترکیبات باز دست به خلق جدیدی زده اند و دائم در پی ارتقای سطح شعرند نه آن که آن را در مرحله سرایش یا چند بار بازخوانی و تصحیح رها کنند. کژال بهرامی جمعه 7 تیر1387 ساعت: 14:21 به نظر من شاعر دراین شعر هم به دنبال این بوده که قصه زندگی روزمره انسان قرن بیست ویکمی رو به تصویر بکشه که در این کار موفق هم بوده درست مثل زندگی انسانها که گاهی دپرسی اند گاهی عاشق اند گاهی بیکار وعاطل وگاهی که برای درمان افسردگی به روانشناس مراجعه می کنند و روانشناس که ریشه همه درد های روحی انسان رو در کودکیش جستجو می کنه. سامان بختیاری جمعه 7 تیر1387 ساعت: 18:41 با تمام احترامی که برای شاعر و منتقدین عزیز قایلم . اما نمی دانم چرا ما می خواهیم هنگام سرودن شعر خودمان را خفه کنیم . در واقع شعر اول مصداق همین گفته است . آنقدر در راستای بافتن آسمان به ریسمان گام زده شده است که متاسفانه تنها عنوان شعر به یدک گرفته می شود . دقت کنید شاعر چنان در صدد فضا سازی غرق می شود که شعر در طول مسیر از یاد می رود و گم می شود . متاسفانه آنچه امروزه باب شده است که شعر را با نامهای گوناگون خطاب می کنند خود سبب سر در گمی هم شاعر و هم مخاطب است و گاه در این کار شاعر آنچنان مرعوب این تفکر می گردد که شعر به راحتی ضبح می شود .آنهم تنها به بهانه شیزوفرنی . و جالبتر اینکه غالب دوستان هر چه را که مغلق و گنگ گفته می شود لقب پست مدرن می دهند . در این غزل همین اتفاق رخ می دهد آنچنان شاعر از هر دری سخنی می گوید که تنها غربت مخاطب به جا می ماند. این در حالی است که شعر باید اجرا بشود نه اینکه نقش بازی کند . بسیاری از سطور مجنون نگاری هستند . و انتزاعهایی آزار دهنده فکر می کنم کلمه مهربانتر از آن است که اینگونه بترسانیمش. شهرزاد سرمست شنبه 8 تیر1387 ساعت: 12:11 طبق گفته های دوستان تمامی صحبت ها شده است و من حس خودم را از لذت این تصاویر چنین درج میکنم. شعر یا غزل شما به کلی خواندنش با دقت انسان را به شیزو فرنی شدن میکشاند.عذاب دادن مغز همراه با پراکندگی گفتار و در بن بست ماندن یک دیوانه که خوب میداند روانپزشک در سالهای بعد خود یک روانپریش میماند که سلامت روانی خود را در گرو نگاهی به انجل میپندارد. و از گفتن ترسی ندارد که در سالیان پیش خود معالج تمامی ازادی های فکری بی هدف بودست وحال با دیدگاهی متفاوت همه چیز مربوط میشود به هیچ .به هیچ هایی که از یک شیزو فرنی گیج میتوان گفت. از شعر دوم بسیار لذت بردم. محمد همتي یکشنبه 9 تیر1387 ساعت: 1:7 *به لطف قحط سالي ياران عشق را فراموش كرده اند و اين روزها شاعري ناني ندارد كه به هم قرض بدهيم.نامي هم اگر باشد قرض دادني اش به من يكي و خيلي از شير پاك خورده ها نمي چسبد. محسن خ/جان هم بي نياز از اين حرفهاست و اين جمع هم از اين تهمت مبرا. *از كتاب جامعه شناسي ذوق ادبي اثر لوين ل. شوكينگ به ترجمه دكتر فريدون بدره اي: اما حتي دريابنده ترين و شناساترين محيطها به احوال هنرمند،نمي تواند به اندازه همكارانش براي او انگيزنده و ترغيب كننده باشد.هنرمند از آنان انتقادمي پذيرد و حال آن كه كوچكترين انتقادي از صميمي ترين هواخواهانش،محتمل است همچون نيشي در او اثر بگذارد.تنها شناخت و تعريف كساني كه خودشان داراي استعداد و قريحه هستند در واقع در نظر او به حساب مي آيد،و مشاهده موفقيت ديگران او را به تقليد و پيروي بر مي انگيزد.تنها با ديدن رشد وپيشرفت كامل و تمام عيار هنرمند ديگر،خود او به سوي تناسب كامل ترقي مي كند. به اين ترتيب،ما مي توانيم در همه احوال اين تشكل گروههاي هنري را به لحاظ اهميت نامحدودي كه براي آفرينش هنر دارد ،دنبال كنيم.اثر هنرمند بر هنرمند،حقيقت اين تعميم را كه فقط الماس الماس را مي برد،چه در زمينه مادي و چه در زمينه معنوي تاكيد]تاييد‍[ مي كند.آنجا كه اين گروهها نمي تواند تشكيل شود،آفرينش هتري دشوارتر مي گردد. *شيزوفرني : پژوهشگران معتقدند که شيزوفرني، عمل انتقال پيام ها و ارتباطات بين سلول ها را مختل مي کند. ادراکات و پيام هاي بصري و شهودي، از مسيرهاي اشتباهي انتقال داده مي شوند، در انتهاي يک سلول مقصد اشتباه جمع و متراکم مي شوند و در نهايت به اختلال در تفکر و نارسايي در تکلم منجر ميشوند. افرادي که مبتلابه اين بيماري مي شوند، همواره احساس نگراني و ناراحتي دارند، توانايي براي استراحت کردن و خواب را از دست مي دهند و نمي توانند از هيچ مساله يي احساس لذت کنند. البته تاثير بيماري بر هر شخص، تقريباً متفاوت است اما به شکلي مشابه، در اکثر مبتلايان به شيزوفرني، افراد صداهايي را در گوش خود مي شنوند و برخي ديگر نيز تصاويري خيالي و محو از واقعيت را تصور مي کنند که براي لحظاتي ممکن است براي شان جذاب يا در عين حال بسيار ترسناک باشد.* منبع:روزنامه اعتماد شماره 1418 26/3/1386 صفحه 12(پزشكي) سیامک بهرام پرور دوشنبه 10 تیر1387 ساعت: 2:45 - بنا بر انچه در مقدمه گفتم گمان دارم که پرداخت اسکیزوفرنیک این روزها حتی به عنوان یک تجربه نیز دیگر چیز جدیدی ندارد . متاسفانه تکرار در این شیوه سبب شده است که تازگی این دست متون ( چه در نثر و چه در شعر ) کاملا مختل شود و در نتیجه خارق العادگی خود را از دست بدهند و همه ما می دانیم که (شعر انتظار چیزی ست که انتظار نمی رود ). - به همین دلیل فوق معتقدم که پراکندگی تصویری و واژگانی این شعر قابل توجیه با نمایش اسکیزوفرنیک الصاق شده به متن نیست . به عبارت بهتر شاعر ما بیان اسکیزوفرنیک را تقلید می کند ، برخی از مولفه هایش را اجرا می کند اما جنون مندی آن را که بیشتر امری حسی ست به همراه ندارد . از سوی دیگر پرشهای موجود در یک مغز پریشیده اینگونه نیستند . تاکید می کنم بر پریشیدگی چون ورد سالاد اسکیزوفرنیک، که شکل کلاسیک پریشانی زبانی در این بیماری ست ، اصولا فاقد معنا ، فاقد صرف و نحو و فاقد ارتباط است و بنابراین اکثر متونی که به نام اسکیزوفرنیک شناخته می شوند در واقع نمایش روانپریشی راوی اند نه اسکیزوفرنی . می گفتم که پرشهای زبانی در یک ذهن پریشیده حاصل تداخل تداعی هایی ست. به عبارت بهتر در تفکر منطقی استنتاج عقلایی وجود دارد در حالی که در ذهن پریشیده پرشهای تداعی گاه بسیار دور سبب می شود از یک مطلب به مطلبی به ظاهر کاملا بی ربط برسیم اما همیشه یک تداعی ظریف ، اعم از زبانی یا تصویری یا ... ، در بیان وجود دارد . در متن شعر مورد بحث این تداعی ها یا اصلا نیستند یا بسیار بسیار محو اند . بگذارید از متن مثال بزنم . ابتدا یک مورد خوب از تداعی : كنار آكواريوم من دو ماهي آنجل ... و در ادامه : حباب هاي هوا رو به سمت بالاتر این تداعی کاملا درست ایجاد شده است و ادامه اش به باران جل جل می رسد . اما مثلا اینجا این رشته وجود ندارد : درست مثل زماني كه عاشقم رفتي ... درست مثل زماني كه عاشقاً كامل ! دويده گشت تمام ستاره ها تا صبح و ماه شاد نبود از نشستن شاتل گرفته اي و سكوتي كه باد مي آرد : « كسي به فهم حقيقت نمي رسد بيدل ! » شاید بخواهید بگویید که (کامل) با ( ماه) رابطه دارد و (شاد نبود) با ( گرفته ای ) ؛ من معتقدم این ارتباطها کافی نیست . ضمن اینکه بیشتر از جنس معنایی ست نه زبانی و تصویری و می دانید که معنا مربوط به مقوله منطق است و جنون مندی شعر باید از منطق عقلی گریزان باشد و درست به همین خاطر است که پرشهای حاصل جنونمندی در زبان بیشتر حاصل تداعی های زبانی و تصویری و حتی فرامتنی هستند . - تا یادم نرفته است باز هم واژه سازی ها و بازی های زبانی در این شعر بسیار خوب اند : چه گيجوفرني گرمي ، پري پرانده پريشان پرنده اي بسمل و ... بحثم را با این نکته می بندم که دلیل نوشتن این کامنت طولانی تنها این بود که محسن رضوی عزیز دوستی مهربان است که همیشه لطف اش شامل حال من بوده است و امرش بر این تعلق گرفت که چیزکی در حد استطاعت بنویسم . لذا گمان داشته و دارم که صراحت بیانی ام را به سلیقه کجم می بخشد . اصولا معتقدم که نقد باید زمانی نوشته شود که منتقد به درونه شعر راه یافته است یا به عبارت بهتر شعر او را به درون خود راه داده است . در چنین مواقعی منتقد معمولا تحسین گر زیبایی ست . اگر نقدی می بینید که واجد این نکته نیست مطمئن باشید که منتقد توان ورود به ساحت شعر را نداشته است و این یا حاصل ضعف اوست یا ضعف شعر که راهی برای ورود ندارد . بنابراین آن چه از این همه روده درازی دست شاعر را می گیرد بیشتر این است که سلیقه کج مخاطبی چون من امکان ورود به ساحت این شعرها را نداشته است و شاید - تنها شاید - دلایلی که اقامه کردم به او چرایی این امر را نشان بدهد . دیگر با شاعر است که به این گروه از مخاطبین اش - اگر اصولا گروهی وجود داشته باشد ! - می اندیشد یا نه . ساراریاحی جمعه 14 تیر1387 ساعت: 0:1 بار اولی که این غزل رو خوندم بیشتر مجذوب استفاده زیبا وچند منظوره ازواژه ها شدم (که سطرهایی ازشعرروناخوداگاه درذهنم ثبت کرد و بی اختیار اونا رودرذهنم تکرار میکردم؛مثل:پری پرانده پریشان پرنده ای بسمل)،باردوم بیشتر جذب خاصیت روایی شعر شدم که از نظر من کارروبیشتر شبیه یه فیلمنامه منظوم بسیار کوتاه کرده بود(من فکر میکنم این غزل قابلیت فیلم شدن داره،واین فقط به دلیل نوع روایت شعر نیست،بلکه به دلیل پرداخته شدن کارومتحدالمرکزبودنش هست ومنسجم بودن ایمازها،که میشه یه فیلم کوتاه،منظوم،روانشناختی وخاص ازش دراورد)،وسری آخربیشتر رابطه روانشناس وبیمار جذبم کرد،خصوصا شخصیت بیمار،که از نظر من مثل داستان کوتاههای شخصیتی،اینهم یه غزل شخصیتی هست که حول شخصیت بیمارمیچرخه ودرونمایه اصلی کار هم همین شخصیت هست که به نظر میرسه بیشتر از اینکه بیمار باشه یه فیلسوف شاعرمسلک عاشق هست (خصوصا ازین ابیات میشه به این نتایج رسید: درست مثل زمانی که عاشقم رفتی/درست مثل زمانی که عاشقا کامل – دویده گشت تمام ستاره ها تاصبح/وماه شاد نبود از نشستن شاتل – گرفته ای وسکوتی که باد می آرد / کسی به فهم حقیقت نمیرسد بیدل! – وماهیان دوتایی / حباب مینوشند) که شاید مشکل اصلیش فهمیده نشدن باشه. شخصیت بعدی یه روانشناسه که صداش فقط در4 جمله شعر شنیده میشه،4جمله هایکه هرکدوم اشاره به فاصله گرفتنش ازطرزفکر اولیش درمورد بیمار هست(:1تودپرسی!توهمیشه...توعاطل وباطل!- اونویه بیمار میدونه ومحکومش میکنه – 2 چه شیزوفرنی گنگی! : کم کم داره به تشخیص خودش مشکوک میشه – 3 چه گیجوفرنی گرمی! : داره کم کم بیماررومیپذیره – 4 به این روند/توآرامشی نمیابی :از تشخیص اصل مشکل بیمار ناتوانه ولی محکوم کردن اولیه جاشو داده به حس ترحم یا شاید حتی همدردی با اون که این جمله آخر روانشناس با تیتر شعر هم ارتباط مستقیم داره.تیتربه یک تعبیر میتونه اززبان روانشناس باشه،روانشناسی که نمیتونه بیمارروبفهمه وتیتر شعرازجهتی نتیجه نهایی تشخیص روانشناس از وضعیت بیمار هست .بکار بردن ضمیر اول شخص "من"برای فعل دوم شخص"نیستی"،میتونه اشاره ای به جدایی حاکم بر لحظه تلفیق دنیای این دونفر باشه؛جدایی،عدم برقرار شدن ارتباط واشاره ای به مضمون تنهایی وجدایی دنیای انسانها ازهم،که هرچقدردنیای دونفرباهم تلفیق بشه باز همیشه یه شکاف ارتباطی هست،حتی بین بیماروروانشناسی که وظیفش شناسایی روان انسانهاست) نکته مثبت دیگه استفاده از ایماژهاست که دیالگها وشخصیتها روبازتر میکنه،مثل این سطرها:حبابهای هوا روبه سمت بالاتر/صدای ریز صداها/وبارشی جل جل(چقدر قشنگ حالت پراکنده شدن فکر بیمار رواز صحبت روانشناس توضیح دادن)،یا تصویر ماهیهای آنجل که درطول شعر تکرار میشه،که هم به بازشدن سطرهای قبلی وبعدی کمک میکنه وهم به بعد معنایی کلی شعر اضافه میکنه وآخر سر هم شعروخوب جمع میکنه.ازنظر من این تشابه بین دنیای ماهیهای آکواریوم و موقعیت بیماروروانشناس وجود داره که همونطوری که ماهیهای آکواریوم فقط میتونن دنیای اونور شیشه روببینن نه اینکه درکش کنن،روانشناس نسبت به بیمار(من که شیزوفرنی نیستی چه میدانم) وبیمار نسبت به دنیای خارج همچین حالتی داره( کسی به فهم حقیقت نمیرسد بیدل!) استفاده چند منظوره از واژه ها هم به طرز زیبایی درسطرهای مختلف این کار دیده میشه که چون هرکدوم شاید یه پاراگراف توضیح بطلبه فقط بهشون اشاره میکنم: تیتر – درست مثل زمانی که عاشقم رفتی/درست مثل زمانی که عاشقا کامل (این عاشقا کامل ازون تعبیرهای زیبایی هست که میدونم یادم میمونه)– کلمه بیدل – رفیق وحشت من من که میکنی دل دل – چه گیجوفرنی گرمی – پری پرانده پریشان پرنده ای بسمل –نشانه میگریند) تنها ایرادی که دیدم جل جل بود که با فتحه هست وبا قافیه سایر بیتها تناسب نداره،که البته شاید چون این یک غزل تغییر فرم یافتست وموقعیت هم یک کیس مشاوره وشرایطی خارج ازفرم ،چندان اهمیتی نداشته باشه،وهمونطوریکه فرم شکسته غزل به زیبایی با موضوع وموقعیت مطرح شده درغزل تناسب داره،بشه این روهم یک جدایی از فرم متناسب با فرم وموضوع کلی شعر دونست. با این 4سطر هم نتونستم درست ارتباط برقرار کنم:یکی لب ساحل/نشسته است وتنها به آنطرف شاید.../به حس سیم طویلی.../تب گراهام بل.../ ؟ کلا کار قشنگی بود واز خوندنش لذت بردم .کارچندلایه ای هست که بیشتر از اینها جا داره برای شکافتن. (این متن رو وقتی میفرستم که هنوز نه نظر سایرین روخوندم نه نظر شاعر، بالطبع ممکنه سوءتعبیرهایی هم داشته باشه) <HR> در مجموع: <IMG alt=naghd hspace=0 src="http://www.parsiblog.com/PhotoAlbum/rahyad/naghd.gif" align=baseline border=0> بهرام کمالی سه شنبه 4 تیر1387 ساعت: 10:14 با نگاهی به شعر امروز تغییرات عمده ای در قالب و فرم شعرها مشاهده می کنیم ، ساختار شکنی ، ایجاز و مولفه های بسیاری که توسط شاعران دچار تغییرات فیزیکی و شیمیایی می شوند تا شعری با قالبی تازه سروده شود. شاعران جوان و معاصر ما با بکار بردن فکر و اندیشه اشان سعی در تغییرات عمده و بنیادی هستد یکیشان همین آقای محسن رضوی خودمان ، هر دو شعرشان را دوباره بخوانید کسی که برای کودکان شعر می نویسد و کتاب چاپ می کند و کسی که با گویش محلی شعر می نویسد چطور غزل و درونمایه آن را دستخوش تغییرات کرده... حالا این سوال پیش می آید که شاعران معاصر چقدر در شعر امروز موفق بوده اند و ردپای کدامشان در شعر فردا باقی خواهد ماند ؟ آیا ابداع قالبهای شعری تا کجا ادامه خواهد داد و آیا جایگاه خود را پیدا خواهد کرد؟ مسلماَ آقای رضوی از آن دسته شاعران توانایی ست که جایگاه خود را دارد و در پیشبرد شعر کمک شایانی به دیگر شاعران جوان خواهد برد... این دو شعر حاکی از نبوغ شاعری ست که خودش شعر می نویسد و تقلید جایی در کارهای ایشان ندارد... به امید اینکه شعر در تمام قالب ها زندگی کند. حمید رضا اکبری شروه سه شنبه 4 تیر1387 ساعت: 11:26 باید در شعر چندان پیچیده سخن نگفت .وخواننده را نیز دست کم نگرفت .شعر باید شعور باشد .فرم شعر نیز در قابلیت های یک شعر بایستی لحاظ گردد . گاهی زبان اگر خوب با کار کردهای آن آشنا نباشید دچار طغیان می شود منظور آن است که از جان دهی به یک اثر بدور میشود .بازی با زبان وواژگان در محل خود محلی از اعراب دارد والا شعر را دچار بحران ساختاری می کند . قاسم صرافان سه شنبه 4 تیر1387 ساعت: 12:49 پيشنهاد من براي آقاي رضوي و شعرايي در سطح ايشان اينست که از نظر انتخاب موضوع و زبان بيش از اينها از شاعران جوانتر فاصله گرفته و براي آفرينش کارهايي ما�